AURKEZPENA

Donostiako Euskararen Gizarte Mugimendua:

Abegi euskaltegiak, Abokatu Euskaldunen Sindikatua, Aitor Ikastola, Alde Zaharreko Euskara Batzordea, Altzako Bai Euskarari Batzordea, Amasorrain Ikastola, Antxeta aisialdi taldea, Axular Lizeoa, Amara Berriko Bai Euskarari Batzordea, Arrano Beltza Euskaltokia, Bagera-Donostiako Euskaltzaleen Elkartea, Bankako Euskara Taldea, Barandiaran Lizeoa, Donostiako AEK, Egiako Gazte Lokala, Euskal Herrian Euskaraz, Groseko Euskara Taldea, Herri Ametsa Ikastola, Hitzez euskaltegia, Ikasbide Ikastola, Ilazki euskaltegia, Jakintza Ikastola, Joxemi Zumalabe Fundazioa, Kriseilu-Bagera, Legazpi 6 euskaltegia, Plazara Goaz Intxaurrondoko Euskara Batzordea, Porrontxo Jai Batzordea, San Luis-La Salle Ikastetxea, Santo Tomas Lizeoa, Ulialde euskaltegia, Urrats euskaltegia, Zai-Zoi Egiako kultur koordinakundea, Zurriola Ikastola.

Goian aipatutakook ondoko emendakinak aurkeztu nahi ditugu:

EDUKIEI BURUZ

Donostiako euskarazko telebistaren gaian, hizkuntza paisaian, eta belaunaldi berrien euskalduntzeaz, zera dugu esateko:

1. 1. Donostiako Euskarazko Telebista. Donostiako Euskararen Udal Patronatuak bost urtetarako egitasmo osoaren baitan, hedabideen alorrean euskararen presentzia sustatzeko asmoz, egungo hedabideetan euskara butzatzeaz gain, euskarazko hedabide berrien sorrera ere aipatzen duenez, Donostia hiri euskaldunena dela kontutan izanik eta Donostia mailan erdarazko edo erdara nagusi izango den telebisten eskaintza epe laburrean ugarituko dela jakinik, Donostian uhin zein kable bidezko euskarazko telebista sortzeko egitasmoa martxan jartzea erabakitzea eskatzen dugu, argi utziz egitasmo honen izaera konpartitua izango dela, hau da, publiko-pribatua eta Plan Orokorrean parte hartzen duten sektore guztien inplikazioa ezinbestekoa izango dela.
2. Hizkuntza Paisaia. Hizkuntza Paisaia oso garrantzitsua da Donostian. Donostiako euskararen egoera aztertzen den kapituluan eta Euskara zabaltzeko oztopoak (ahuleziak eta mehatxuak) (9. orr.) zeintzuk diren azaltzerakoan 6. puntuan esaten da Donostian paisaia ez dela euskararen aldekoa. Halaber, sektore eta arlo desberdinetan aurrera eraman behar diren ekintzak zeintzuk izan behar duten azaltzerakoan behin eta berriz agertzen da Donostiako paisaia euskalduntzearen beharra. Baina, batez ere, Euskara batuaren zabalpena eta azterketa soziolinguistiko sektorean Hizkuntza irizpideak lantzea eta zabaltzea (34.orr.) arloan Ekimenerako jarraibideak bigarren puntuan azaltzen da Donostiako kale paisaia normalizatzea. Orri honetan bertan ekintzak aipatzerakoan hirugarren puntuan esaten da, Udal Ordenantzetan bide publikoko errotuluetarako agindurik dagoena betetzeko prozedura zehaztu eta abian jartzea.Txosteneko ekintzen zerrendan sartuz gero, 2-39 eta 10-39 orrialdeetan aipatzen ari garen gai honetaz dihardu. Berdin gertatzen da Ekintzen Zergatia eta Edukia kapituluan non 8 eta 9 orrialdeetan berriro gai honen inguruan diharduen. Honengatik guztiagatik zera eskatzen dizuegu: Gustatuko litzaigukeela gai honen inguruan aurrera eraman nahi dituzuen ekintza horiek noiz eta nola gauzatuko dituzuen jakitea; izan ere, adibide bat jartzeko, pasa den urtean Donostiara etorri zen zirku batek bere kaleko propaganda osoa erdaraz egin zuen eta zirku berak Gipuzkoako Azpeitia herrian, esate baterako, euskaraz. Bestalde kaleko markesinetan eta karteletan merkatal etxe pribatuek jartzen dituzten iragarki ia guztiak (salbuespenak badaude,hala nola, Urbil merkatal guneak edo-eta ONCE etxeak egindakoak) erdara hutsean dira.
3. 2. Belaunaldi berrien euskalduntzea. Helburu estrategikoa unibertsitate aurreko irakasmailetan euskararen normalizazio prozesua zabaldu eta sendotzea izanik, ez dugu uste proposatzen diren ekintzek helburu horren berma osoa ekartzen dutenik. Adibidez, IR01 ekintzan, gurasoei zuzendutako motibazio komunikazio kanpainetan, ez dago baliabide ekonomikorik eta beraz, honen gauzapena ez dugu argi ikusten. Bestalde, IR04 ekintzan, pertsonal ez-irakaslea euskalduntzen laguntzea proposatzearekin batera, euskaraz ez dakiten irakasleen euskalduntzean esfortzu bera egin beharko litzateke. IR05 ekintzarekin batera uztar daitekeela eta hauei eskeintzen zaizkien baliabide ekonomikoak nahikoak ez direla uste dugu. Honenbestez, belaunaldi berrien euskalduntzea bermatuko duten ikas eredu, famili trasmisio eta hauek eguneroko jardunean euskara erabiltzeko etengabeko motibazioa lantzeko egitasmo osatuago baten beharra somatzen dugu.

BALIABIDE EKONOMIKOEN INGURUAN

Baliabide-ekonomikoei buruz bi zuzenketa proposatzen ditugu:

1. 1. Datozen bost urteotako kudeaketa planetarako finantziazioa. Donostiako Euskararen Udal Patronatuak bost urtetarako egitasmoan azaltzen diren 208 ekintzak era nominalizatuan eta berauek bideratzeko proposaturiko diru partidak modu ofizialean onartzea eskatzen dugu, etorriko diren urtez urteko bost kudeaketa planetan hauek txertatuko eta bideratuko direla ziurtatuz. Horrek ez du esan nahi planaren onarpena ondoren aplikazioaren ondorioz egun finkaturiko ekintza batzuk alda ezin daitezkeenik edota ekintza berririk sortuko ez denik. Kasu horietan, egin beharreko aldaketak burutuko dira, baina beti ere, urtez urteko bost kudeaketa planaren eduki ekonomikoa errespetatuz. Donostiako Euskararen Udal Patronatuko ordezkari politikoek Udaleko aurrekontuak eztabaidatzerakoan Euskararen Udal Patronatuak diru partida hauek jaso ditzan ziurtatu behar dute.
2. 2. Beharrezko baliabide-ekonomikoen berraztertzea. Erabateko lehentasuna duten hainbat ekimeni ez zaio baliabide-ekonomikorik zuzentzen. Gure ustez, orain arte egin gabeko ekimenak baldin badira, bitarteko nahikoa ba ote dagoen ondo ziurtatu behar da (baliabide pertsonalak, materialak edota diru-baliabideak).

PLANGINTZAREN GARAPENA.

Plangintzaren garapenerako, prozesuaren printzipio nagusi den partehartzea berma dadila, horretarako:

1. 1. Plangintzaren Jarraipenerako 8 Batzordeen osaketa. Donostiako Euskararen Udal Patronatuak bost urtetarako egitasmo osoaren zein urtez urteko bost kudeaketa planen segimena egiteko arlo estrategikoka antolaturiko Jarraipen Batzorde Teknikoak osatzea eskatzen dugu (8 Jarraipen Batzorde beraz), bertan ordezkatuak izango direlarik arlo bakoitzeko ordezkariak zein euskalgintzakoak. Egitasmo orokorraren zein urtez urteko kudeaketa planaren zuzendaritza politikoa, Euskara Patronatuko Gobernu Kontseiluaren esku egongo da, zeinak Jarraipen Batzorde hauek emaniko aholkuak kontutan izanik, plana osorik bideratuko duen. Batzorde hauek ondoko eginkizun, funtzionamendu eta tresnak izan beharko dituzte:

• Eginkizuna: Jarraipen Batzorde horien lana Euskara Patronatuak arloetarako izendatuak dituen teknikarien gidaritzapean garatuko da, egitasmo bakoitzaren hausnarketan, lanketan, azterketan eta programakuntzan aholkua emanez.
• Funtzionamendua: ondo zehaztu beharko da funtzionamendurako lan-sistema, batzorde bakoitzaren eginkizuna bere osotasunean bete ahal izateko.
• Tresnak: Planaren bilakaera, eragin eta betetze-mailaren jarraipenerako “neurgailu” egokiak diseinatu beharko dira (betetze-mailaren adierazleak, alegia). Halaber, baliabide egokiz hornituko dira Jarraipen Batzorde hauek.

Planaren auzo mailako garapenaz

Auzo mailako garapenari dagokionez, besteak beste auzoka eta bertako eragile sozialen inplikazioaz bideratzea eskatzen dugu.

1. 2.1. Donostiako Euskararen Udal Patronatuak bost urtetarako egitasmo osoaren zein urtez urteko bost kudeaketa planen segimena eta garapena arloka ezezik, auzoka eta bertako eragile sozialen inplikazioaz bideratzea eskatzen dugu. Izan ere, Donostiako auzoetako errealiate soziolinguistikoa zein egituratze sozioekonomiko ezberdinak ezagututa, Donostiako Euskararen Udal Patronatuak finkaturiko egitasmoak auzo ezberdinetan garapen maila ezberdina izango baitu. Auzoka banaturik dauden euskara normalizatzaileei dagokie, beraien auzoko eragileekin elkarlanean, planaren auzo mailako dimentsioa lantzea eta garatzea, beti ere Euskararen Udal Patronatuko Gobernu Kontseiluaren zuzendaritzapean eta Jarraipen Batzordeak informatuz.
2. 2.2. Bide batez, egun hauetan Altzako Euskara Batzordeak Bai Euskarari Plan Estrategikoa auzoan gauzatzeko Udalari egin dion eskaintza-eskaera aintzakotzat hartzea eskatzen dugu, eta horretarako Udalak bi Planen ustiaketa egokia egiteko beharrezkoak diren finantzabideak ipintzen parte hartzea eskatzen dugu.
3. 2.3. Eragile sozialekiko elkarlanerako hitzarmen politika erabiltzea proposatzen dugu: Donostiako Euskara Patronatua bost urtetarako egitasmo osoaren zein urtez urteko bost kudeaketa planen garapenean, arlo estrategiko bakoitzean antolaturik dauden eragile sozial eta profesionalekin elkarlanean arituko da, ildo honetan hitzarmen politika garatuz. Ildo honetan lehentasuna izango dute Euskararen Gizarte Kontseiluarekin zein erakunde enpresarial nagusiekin eta sindikatuekin izenpeturiko elkarlan akordio nagusiak. Ildo berean, Euskara Patronatuak arloetarako izendatuak dituen teknikarien lana izango da, arloz arloko elkarlan hitzarmen horiek finkatzea eta Euskararen Udal Patronatuko Gobernu Kontseiluak onar ditzan proposatzea. Egitasmo orokorraren zein urtez urteko kudeaketa planaren garapenean beraz, ahalik eta sektore sozial gehienak inplikatzeko asmoz, elkarlan hitzarmenen politika izango da Euskara Patronatuak jorratuko duen bidea.
4. 2.4. Instituzio Publikoen arteko elkarlanaz: Donostiako Euskara Patronatua bost urtetarako egitasmo osoaren zein urtez urteko bost kudeaketa planen hausnarketan, azterketan, lanketan eta garapenean, euskararen normalkuntza prozesuan zer esanik duten Eusko Jaurlaritzarekin zein Foru Aldundiarekin elkarlanean aritzea proposatzen dugu, Euskararen Biziberritze Plana, Diputazioaren mahaiak eta Donostiako Udalaren lanak sorturiko sinergia bilatuz. Horretarako Herri Erakunde hauekin batzorde berezi bat sortuz”.

PLAN OROKORRAREN KOMUNIKAZIO PLANA

Plana urteko programen bidez garatu eta zehaztuko denez, eta helburuen betetze maila neurtzeko eta ekintzen jarraipena egiteko EUPk tresna informatiko bat izango duenez, informazio hori Web orri baten bidez eta beste bitartekoak erabiliz, herritarren esku egotea eskatzen dugu. Modu horretan herritarrekin komunikazio egokia ziurtatuko litzateke eta planaren jarraipena modu zuzen eta azkarrean egin ahal izango litzateke.

Beraz, Planaren garapena eta bilakaeraren inguruko informazio puntuala Donostiako herritarroi ematea ezinbestekoa iruditzen zaigu. Horri begira, komunikazio plan egokia diseinatzea eskatzen dugu.

PLANAREN ERABAKI-HARTZEA

2001-1-23ko aurkezpenean adierazi zitzaigunez, emendakinak jaso ondoren EUPko Juntak hartuko du azken erabakia, hau da, zein zuzenketa onartzen dituen eta, ondorioz, Plana bera onartu eta martxan jartzea. Gure ustez Plana lehenbailehen martxan jartzeko bide errazena hori izango da, seguruenik. Hala ere, Pleno batek onartuko balu alderdi guztien eta politikari guztien inplikazioa handiagoa izan daitekeelakoan gaude, eta ondorioz herritarren informazio jasotzea eta jarraipena ere hobea litzateke. Beraz puntu hau Juntak azter dezan eskatzen dugu eta Planaren egikaritzarako onena izango den erabakia har dezala, betiere epe labur batean (2001eko martxoa) eta finkatutako erabaki-hartze-egutegia ezagutzera eman dezala.

Azkenik, bost urteotarako finkaturiko egitasmoan finantziazioa, segimena, garapena eta egitasmoen osaketa ziurtatzeko, onarpen txostenean emendakin edo proposamen hauek onartu eta atal gehigarri modura txertatzea eskatzen dugu.

Eta aurreko guztia eztabaidatua eta onartua izan dadin aurkeztu dugu Euskararen Udal Patronatuan 2001eko urtarrilaren 31n.

2001eko urtarrilaren 31ean aurkeztutako Zuzenketen sinatzaileak:

Abegi euskaltegiak, Abokatu Euskaldunen Sindikatua, Aitor Ikastola, Alde Zaharreko Euskara Batzordea, Altzako Bai Euskarari Batzordea, Amasorrain Ikastola, Axular Lizeoa, Amara Berriko Bai Euskarari Batzordea, Arrano Beltza Euskaltokia, Bagera-Donostiako Euskaltzaleen Elkartea, Bankako Euskara Taldea, Barandiaran Lizeoa, Donostiako AEK, Euskal Herrian Euskaraz, Groseko Euskara Taldea, Herri Ametsa Ikastola, Hitzez euskaltegia, Ikasbide Ikastola, Ilazki euskaltegia, Joxemi Zumalabe Fundazioa, Legazpi 6 euskaltegia, Plazara Goaz Intxaurrondoko Euskara Batzordea, Santo Tomas Lizeoa, Ulialde euskaltegia, Urrats euskaltegia, Zurriola Ikastola.

2001eko otsailaren 28an gehitu diren sinatzaileak:

Antxeta aisialdi taldea, Egiako Gazte lokala, Jakintza Ikastola, Kriseilu-Bagera, Porrontxo Jai batzordea, San Luis-La Salle Ikastetxea, Zai-Zoi Egiako kultur koordinakundea.